Het korte antwoord
Een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) is verplicht als een verwerking waarschijnlijk een hoog risico oplevert voor de rechten en vrijheden van personen (artikel 35 AVG). U voert de DPIA uit vóór de start van de verwerking, niet achteraf.
De Autoriteit Persoonsgegevens heeft een lijst van zeventien soorten verwerkingen gepubliceerd waarvoor een DPIA altijd verplicht is, waaronder cameratoezicht, het volgen van werknemers en grootschalige verwerking van gezondheidsgegevens.
Wanneer is een DPIA verplicht?
Artikel 35 lid 3 AVG noemt drie situaties waarin een DPIA in ieder geval nodig is: systematische en uitgebreide beoordeling van persoonlijke aspecten met besluiten op basis daarvan (zoals profilering), grootschalige verwerking van bijzondere of strafrechtelijke gegevens, en stelselmatige en grootschalige monitoring van openbare ruimten.
Daarnaast gebruikt u de negen criteria van de Europese toezichthouders (EDPB). Voldoet een verwerking aan twee of meer criteria, dan is een DPIA in de regel verplicht. Voorbeelden van criteria zijn: evaluatie of scoring, geautomatiseerde besluitvorming met rechtsgevolg, systematische monitoring, gevoelige gegevens, grootschalige verwerking, het koppelen van datasets, kwetsbare betrokkenen zoals werknemers of kinderen, innovatieve technologie zoals AI, en verwerkingen die mensen hinderen een recht uit te oefenen.
Wat staat er in een DPIA?
Artikel 35 lid 7 AVG schrijft ten minste vier onderdelen voor:
- Een systematische beschrijving van de verwerking en de doeleinden, inclusief het gerechtvaardigd belang waar van toepassing.
- Een beoordeling van de noodzaak en evenredigheid: kan het doel ook met minder gegevens of een minder ingrijpend middel worden bereikt?
- Een beoordeling van de risico’s voor betrokkenen.
- De maatregelen om die risico’s aan te pakken, inclusief waarborgen en beveiliging.
Heeft u een functionaris gegevensbescherming, dan vraagt u diens advies (artikel 35 lid 2 AVG). Waar passend vraagt u ook de mening van betrokkenen, bijvoorbeeld via de ondernemingsraad.
Wat als het risico hoog blijft?
Blijft na de maatregelen een hoog restrisico over, dan moet u vóór de start de AP raadplegen (voorafgaande raadpleging, artikel 36 AVG). De AP reageert binnen acht weken; die termijn kan met zes weken worden verlengd. In die periode start u de verwerking niet.
DPIA en AI
Bij de inzet van AI-systemen die persoonsgegevens verwerken, zoals sollicitatiesoftware, emotieherkenning of chatbots met klantdata, is een DPIA bijna altijd nodig. De AI-verordening voegt voor gebruiksverantwoordelijken van bepaalde hoog-risico-AI een eigen beoordeling van de gevolgen voor grondrechten toe. De twee beoordelingen kunt u combineren.
Wat kunnen wij voor u doen?
- Toetsen of voor uw verwerking een DPIA verplicht is en dat besluit onderbouwen.
- De DPIA samen met uw IT- en privacyteam uitvoeren of een bestaande DPIA beoordelen.
- Maatregelen voorstellen die het risico aantoonbaar verlagen.
- De voorafgaande raadpleging bij de AP voorbereiden.
Veelgestelde vragen
Moet ik voor cameratoezicht een DPIA uitvoeren?
Bij cameratoezicht op de werkplek of op grote schaal in de openbare ruimte wel; dat staat op de lijst van de AP. Voor één camera bij de voordeur van een kleine winkel is dat meestal niet nodig, maar leg de afweging vast.
Hoe vaak moet ik een DPIA herzien?
Bij elke wijziging die het risico beïnvloedt, zoals een nieuw doel, een nieuwe leverancier of nieuwe technologie, en in ieder geval periodiek.
Is een DPIA openbaar?
Nee, publicatie is niet verplicht. Op verzoek van de AP moet u de DPIA wel overleggen.
Een vraag over uw eigen situatie?
Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat, via info@lawandmore.nl. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is.
Mail ons
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.