Het korte antwoord
Iedereen die materiële of immateriële schade lijdt door een inbreuk op de AVG heeft recht op schadevergoeding van de verwerkingsverantwoordelijke of verwerker (artikel 82 AVG). Er geldt geen ondergrens voor de ernst van de schade, maar de schade zelf moet u wel aantonen.
De organisatie ontkomt alleen aan aansprakelijkheid als zij bewijst dat zij op geen enkele wijze verantwoordelijk is voor het schadeveroorzakende feit (artikel 82 lid 3 AVG).
Wat moet u aantonen?
Het Hof van Justitie stelde in het arrest Österreichische Post (4 mei 2023, C-300/21) drie voorwaarden: een inbreuk op de AVG, schade, en een causaal verband tussen beide. Een schending alleen is niet genoeg. Tegelijk mag de nationale rechter geen drempel van ‘ernstige’ schade hanteren.
In latere arresten verduidelijkte het Hof dat de gegronde vrees voor misbruik van gegevens na een datalek immateriële schade kan opleveren (14 december 2023, C-340/21), maar dat een louter hypothetisch risico niet volstaat (25 januari 2024, C-687/21). De schadevergoeding heeft een compenserende functie, geen bestraffende.
Hoe hoog is de vergoeding?
De rechter stelt de immateriële schade vast naar billijkheid (artikel 6:106 BW). In Nederlandse rechtspraak gaat het bij individuele zaken vaak om bedragen van enkele honderden tot enkele duizenden euro’s, afhankelijk van de aard van de gegevens, de omvang van de verspreiding en de gevolgen. Materiële schade, zoals financieel verlies na identiteitsfraude, wordt volledig vergoed als u die onderbouwt.
Hoe vordert u schadevergoeding?
- Leg de schending vast: brieven, schermafbeeldingen, de datalekmelding of een inzageverzoek.
- Stel de organisatie schriftelijk aansprakelijk en vraag om vergoeding.
- Vraag bij een geschil zo nodig de rechter. Vorderingen tot 25.000 euro behandelt de kantonrechter, zonder verplichte advocaat. Bij een overheidsorgaan kan het via de bestuursrechter.
Collectieve acties (WAMCA)
Sinds 2020 kan een belangenorganisatie via de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA, artikel 3:305a BW) namens een grote groep schadevergoeding vorderen. Nederland is daardoor een belangrijk land voor privacyclaims tegen grote techbedrijven. Het gerechtshof Amsterdam oordeelde op 7 oktober 2025 in de zaken tegen TikTok dat ook immateriële privacyschade in een collectieve actie kan worden gevorderd. De Hoge Raad stelde in augustus 2026 in de zaak tegen Oracle en Salesforce wel strikte eisen aan de ontvankelijkheid. Lopende collectieve acties staan in het Centraal register voor collectieve vorderingen van de Rechtspraak.
Voor organisaties betekent dit dat een groot datalek of een structurele schending niet alleen een AP-boete, maar ook een massaclaim kan opleveren.
Wat kunnen wij voor u doen?
- Voor betrokkenen: beoordelen of u een vordering heeft en de organisatie aansprakelijk stellen.
- Voor organisaties: een claim of aansprakelijkstelling beoordelen en beantwoorden.
- Verweer voeren in een procedure bij de kantonrechter of rechtbank.
- Advies over de positie van uw organisatie bij een aangekondigde collectieve actie.
Veelgestelde vragen
Heb ik recht op schadevergoeding na een datalek?
Als u schade lijdt en het lek het gevolg is van een AVG-schending, zoals onvoldoende beveiliging. Ook gegronde angst voor misbruik kan schade zijn; u moet die wel onderbouwen.
Moet ik eerst naar de Autoriteit Persoonsgegevens?
Nee. Een klacht bij de AP en een civiele schadevordering zijn aparte routes. De AP kent zelf geen schadevergoeding toe.
Hoe lang heb ik om schadevergoeding te vorderen?
Voor een vordering tot schadevergoeding geldt in de regel een verjaringstermijn van vijf jaar na bekendheid met de schade en de aansprakelijke partij (artikel 3:310 BW).
Een vraag over uw eigen situatie?
Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat, via info@lawandmore.nl. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is.
Mail ons
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.