Home › De AVG

Basis

De AVG: wat de privacywet van u vraagt

Redactie Law & More · Laatst gecontroleerd op 20 november 2026

Het korte antwoord

De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) geldt voor iedere organisatie die persoonsgegevens verwerkt, van zzp’er tot multinational. U mag persoonsgegevens alleen verwerken met een van de zes grondslagen uit artikel 6 AVG, voor een vooraf bepaald doel en niet meer dan nodig.

De AVG is een Europese verordening (EU) 2016/679 en geldt sinds 25 mei 2018 rechtstreeks in Nederland. De Uitvoeringswet AVG (UAVG) vult de verordening op Nederlandse punten aan, bijvoorbeeld over het burgerservicenummer en gegevens over gezondheid.

Dossiermappen en een laptop met een slotje op een licht bureau

Wanneer is de AVG op u van toepassing?

De AVG geldt zodra u persoonsgegevens geheel of gedeeltelijk geautomatiseerd verwerkt, of in een gestructureerd bestand opslaat (artikel 2 AVG). Een persoonsgegeven is elk gegeven over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon (artikel 4 lid 1 AVG). Denk aan een naam, e-mailadres, IP-adres, klantnummer of camerabeeld.

Verwerken is ruim: verzamelen, opslaan, raadplegen, doorsturen en verwijderen vallen er allemaal onder. Ook een organisatie buiten de EU valt onder de AVG als zij goederen of diensten aanbiedt aan mensen in de EU of hun gedrag volgt (artikel 3 lid 2 AVG).

Alleen puur persoonlijke of huishoudelijke activiteiten vallen erbuiten, zoals uw eigen adresboek. Zodra een vereniging, stichting of eenmanszaak gegevens verwerkt, geldt de AVG wel.

Welke beginselen gelden bij elke verwerking?

Artikel 5 AVG noemt zes beginselen. Zij vormen de toets voor elke verwerking en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) beoordeelt klachten en onderzoeken daaraan.

  • Rechtmatigheid, behoorlijkheid en transparantie: u heeft een grondslag en vertelt betrokkenen wat u doet.
  • Doelbinding: u verzamelt gegevens voor een welbepaald doel en gebruikt ze niet voor een onverenigbaar ander doel (artikel 6 lid 4 AVG).
  • Minimale gegevensverwerking: u verwerkt niet meer gegevens dan voor het doel nodig is.
  • Juistheid: onjuiste gegevens corrigeert of wist u zonder vertraging.
  • Opslagbeperking: u bewaart gegevens niet langer dan nodig; leg per categorie een bewaartermijn vast.
  • Integriteit en vertrouwelijkheid: u beveiligt gegevens passend (artikel 32 AVG).

Daarbovenop geldt de verantwoordingsplicht (artikel 5 lid 2 AVG): u moet kunnen aantonen dat u aan deze beginselen voldoet. Zonder documentatie staat u bij een controle of geschil zwak.

Op welke grondslag mag u persoonsgegevens verwerken?

Artikel 6 lid 1 AVG noemt zes grondslagen. U kiest de grondslag vóór de verwerking en legt hem vast. Achteraf wisselen van grondslag mag in beginsel niet.

  1. Toestemming van de betrokkene: vrij, specifiek, geïnformeerd en ondubbelzinnig (artikel 7 AVG).
  2. Uitvoering van een overeenkomst met de betrokkene, of stappen vóór het sluiten daarvan.
  3. Een wettelijke verplichting, bijvoorbeeld de fiscale bewaarplicht van zeven jaar (artikel 52 AWR).
  4. Vitale belangen van de betrokkene of een ander.
  5. Een taak van algemeen belang of openbaar gezag, vooral voor overheidsorganen.
  6. Gerechtvaardigd belang van u of een derde, na een belangenafweging die u vastlegt.

Toestemming is minder vaak de juiste grondslag dan veel organisaties denken. In een arbeidsrelatie is toestemming zelden vrij gegeven. Het gerechtvaardigd belang vraagt een drietrapstoets: is het belang legitiem, is de verwerking noodzakelijk en wegen de belangen van de betrokkene niet zwaarder? Overheidsorganen kunnen zich voor hun publieke taken niet op het gerechtvaardigd belang beroepen.

Wat geldt voor bijzondere en gevoelige gegevens?

Gegevens over gezondheid, ras of etnische afkomst, religie, politieke opvattingen, vakbondslidmaatschap, seksuele leven of geaardheid, genetische en biometrische gegevens zijn bijzondere persoonsgegevens. Artikel 9 AVG verbiedt verwerking daarvan, tenzij een uitzondering geldt, zoals uitdrukkelijke toestemming of een uitzondering in de UAVG (artikelen 22 tot en met 30 UAVG).

Strafrechtelijke gegevens mogen alleen onder de voorwaarden van artikel 10 AVG en de artikelen 31 tot en met 33 UAVG worden verwerkt. Het burgerservicenummer mag u alleen gebruiken als een wet dat voorschrijft (artikel 46 UAVG). Een werkgever mag het BSN dus wel voor de loonadministratie gebruiken, een webwinkel niet als klantnummer.

Welke plichten heeft u als organisatie?

  • Informeren: een privacyverklaring die voldoet aan de artikelen 13 en 14 AVG.
  • Register van verwerkingsactiviteiten bijhouden (artikel 30 AVG). De vrijstelling voor organisaties met minder dan 250 werknemers geldt niet bij structurele verwerkingen, en vrijwel elke organisatie verwerkt structureel personeels- of klantgegevens.
  • Passende technische en organisatorische beveiliging (artikel 32 AVG).
  • Privacy by design en by default (artikel 25 AVG).
  • Verwerkersovereenkomsten sluiten met dienstverleners die voor u gegevens verwerken (artikel 28 AVG).
  • Datalekken binnen 72 uur melden bij de AP (artikel 33 AVG) en alle lekken intern registreren.
  • Een DPIA uitvoeren bij verwerkingen met een hoog risico (artikel 35 AVG).
  • Waar verplicht een functionaris gegevensbescherming aanstellen (artikel 37 AVG).
  • Verzoeken van betrokkenen binnen een maand afhandelen (artikel 12 lid 3 AVG).

Deze plichten werken wij per onderwerp uit op deze site. Wilt u weten waar u staat, begin dan met de pagina over AVG-compliance.

Wie houdt toezicht en wat zijn de sancties?

De Autoriteit Persoonsgegevens is in Nederland de toezichthouder (artikel 6 UAVG). De AP kan een berisping, een last onder dwangsom, een verwerkingsverbod en een bestuurlijke boete opleggen. De boete bedraagt maximaal 20 miljoen euro of 4 procent van de wereldwijde jaaromzet als dat hoger is (artikel 83 lid 5 AVG).

Daarnaast kunnen betrokkenen zelf schadevergoeding vorderen (artikel 82 AVG), individueel of via een collectieve actie. Lees daarover meer op de pagina schadevergoeding bij een AVG-schending.

Verandert de AVG binnenkort?

De Europese Commissie stelde op 19 november 2025 de Digitale Omnibus voor. Dat voorstel wijzigt onder meer de definitie van persoonsgegevens, de regels over geautomatiseerde besluitvorming en de cookieregels. Het voorstel is nog in onderhandeling tussen Raad en Europees Parlement en geldt dus nog niet. Tot de inwerkingtreding van eventuele wijzigingen blijft de huidige AVG volledig van toepassing. Wij volgen de ontwikkeling en werken deze pagina bij zodra er een definitieve tekst is.

Veelgestelde vragen

Geldt de AVG ook voor een zzp’er?

Ja. Zodra u als ondernemer persoonsgegevens van klanten, leveranciers of contactpersonen verwerkt, geldt de AVG. Alleen puur privégebruik valt erbuiten.

Wat is het verschil tussen de AVG en de UAVG?

De AVG is de Europese verordening die rechtstreeks geldt. De UAVG is de Nederlandse uitvoeringswet die open normen invult, zoals de regels voor het BSN, gezondheidsgegevens en de rol van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Heb ik altijd toestemming nodig om gegevens te verwerken?

Nee. Toestemming is één van zes grondslagen. Voor klantgegevens is de uitvoering van de overeenkomst vaak de juiste grondslag, voor de loonadministratie een wettelijke verplichting.

Hoe lang mag ik persoonsgegevens bewaren?

De AVG noemt geen vaste termijn. U bewaart gegevens niet langer dan nodig voor het doel, tenzij een wet een bewaartermijn voorschrijft, zoals de fiscale bewaarplicht van zeven jaar.

Een vraag over uw eigen situatie?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat, via info@lawandmore.nl. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is.

Mail ons

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.