Het korte antwoord
Iedere betrokkene heeft het recht om te weten welke persoonsgegevens een organisatie over hem verwerkt en om een kopie te krijgen (artikel 15 AVG). De organisatie moet binnen een maand reageren; bij complexe of veel verzoeken mag die termijn met twee maanden worden verlengd, mits zij dat binnen de eerste maand meldt (artikel 12 lid 3 AVG).
Naast inzage heeft de betrokkene recht op rectificatie, gegevenswissing, beperking, overdraagbaarheid en bezwaar, en het recht niet te worden onderworpen aan bepaalde geautomatiseerde besluiten. Het verzoek is in beginsel kosteloos.
Welke rechten heeft een betrokkene?
- Recht op informatie (artikelen 13 en 14 AVG): weten wie gegevens verwerkt, waarvoor en op welke grondslag.
- Recht van inzage (artikel 15 AVG): een kopie van de gegevens en informatie over doelen, ontvangers, bewaartermijnen en herkomst.
- Recht op rectificatie (artikel 16 AVG): onjuiste gegevens laten corrigeren of onvolledige gegevens aanvullen.
- Recht op gegevenswissing (artikel 17 AVG): het ‘recht op vergetelheid’, bijvoorbeeld als de gegevens niet meer nodig zijn of toestemming is ingetrokken.
- Recht op beperking (artikel 18 AVG): de verwerking tijdelijk laten stilzetten, bijvoorbeeld tijdens een geschil over de juistheid.
- Recht op overdraagbaarheid (artikel 20 AVG): gegevens in een gangbaar formaat meenemen naar een andere aanbieder.
- Recht van bezwaar (artikel 21 AVG): tegen verwerking op basis van gerechtvaardigd belang, en altijd tegen direct marketing.
- Rechten bij geautomatiseerde besluitvorming (artikel 22 AVG): geen besluit met rechtsgevolg uitsluitend op basis van geautomatiseerde verwerking, behoudens uitzonderingen.
Hoe ver reikt het recht op inzage?
Het Hof van Justitie oordeelde op 4 mei 2023 (C-487/21) dat de kopie een getrouwe en begrijpelijke weergave moet zijn van alle gegevens. Waar nodig voor begrip geeft de organisatie uittreksels uit documenten of de documenten zelf. Interne notities, e-mails en beoordelingen kunnen dus onder het inzagerecht vallen voor zover zij persoonsgegevens over de verzoeker bevatten.
Het motief van de verzoeker doet in beginsel niet ter zake. Ook iemand die een inzageverzoek gebruikt ter voorbereiding van een procedure, heeft recht op inzage. Een organisatie kan een verzoek alleen weigeren of kosten rekenen als het kennelijk ongegrond of buitensporig is, bijvoorbeeld bij herhaalde identieke verzoeken (artikel 12 lid 5 AVG). Die drempel is hoog en de bewijslast ligt bij de organisatie.
Rechten van anderen mogen niet worden geschaad (artikel 15 lid 4 AVG). Gegevens van derden worden dan weggelakt. Artikel 41 UAVG noemt verdere beperkingsgronden, zoals de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen en de voorkoming en opsporing van strafbare feiten.
Wat doet u als organisatie bij een verzoek?
- Registreer de datum van ontvangst; de termijn van een maand loopt vanaf dat moment.
- Stel de identiteit van de verzoeker vast, zonder meer te vragen dan nodig. Vraag geen kopie paspoort als de verzoeker al bekend is.
- Zoek in alle systemen, inclusief e-mail, back-ups waar praktisch mogelijk en systemen van verwerkers.
- Beoordeel per document of rechten van derden of uitzonderingen spelen en lak waar nodig.
- Reageer schriftelijk, met de kopie en de verplichte informatie, of motiveer een weigering en wijs op het recht om een klacht in te dienen of naar de rechter te stappen.
Wat kunt u doen als een organisatie niet of onvoldoende reageert?
U kunt een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (artikel 77 AVG). De AP behandelt niet elke klacht direct inhoudelijk en de afhandeling kan lang duren. Bij een private organisatie kunt u ook de rechtbank vragen de organisatie te bevelen alsnog te reageren (artikel 35 UAVG). Dat verzoekschrift dient u in binnen zes weken na ontvangst van het antwoord, of na het verstrijken van de termijn zonder antwoord. Er geldt geen verplichte procesvertegenwoordiging door een advocaat.
Bij een overheidsorgaan is het antwoord op een AVG-verzoek een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Daartegen maakt u binnen zes weken bezwaar en daarna staat beroep open bij de bestuursrechter.
Wat kunnen wij voor u doen?
- Voor betrokkenen: een inzage- of verwijderverzoek opstellen en, als het nodig is, een verzoekschrift bij de rechtbank indienen.
- Voor werknemers: een inzageverzoek gebruiken in een arbeidsconflict.
- Voor organisaties: een procedure voor verzoeken inrichten en complexe of omvangrijke verzoeken afhandelen.
- Beoordelen of een verzoek kennelijk ongegrond of buitensporig is.
Veelgestelde vragen
Hoe lang heeft een organisatie om op mijn inzageverzoek te reageren?
Een maand na ontvangst. Bij complexe of veel verzoeken mag de organisatie die termijn met twee maanden verlengen, mits zij dat binnen de eerste maand laat weten.
Mag een werkgever een inzageverzoek weigeren omdat er een conflict is?
Nee. Het motief van de werknemer doet in beginsel niet ter zake. De werkgever mag gegevens van derden weglakken, maar moet de persoonsgegevens van de werknemer verstrekken.
Mag een organisatie kosten rekenen voor inzage?
In beginsel niet. Alleen voor extra kopieën of bij kennelijk ongegronde of buitensporige verzoeken mag een redelijke vergoeding worden gevraagd.
Heb ik recht op verwijdering van mijn gegevens?
Niet altijd. Het recht geldt onder meer als de gegevens niet meer nodig zijn, als u uw toestemming intrekt of na een gegrond bezwaar. Een wettelijke bewaarplicht gaat voor.
Een vraag over uw eigen situatie?
Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat, via info@lawandmore.nl. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is.
Mail onsDit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.